« شما را از نفس واحدى خلق نمود ، و از آن نفس جفتش را قرار داد ؛ و براى شما از أنعام و چهارپايان هشت جفت فرودآورد . » [ بحث در مورد تعبير دو آيه از آيات شانزده‌گانهء قرآن دربارهء اصل خلقت انسان ] 15 - إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ نَبْتَلِيهِ . « 1 » « ما انسان را از آب نطفهء درهم و مختلط آفريده ، و آن را از حالى به حالى نموديم . » 16 - وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ . « 2 » « ما انسان را از چكيده و عصارهء گل آفريديم . » اين مجموعا شانزده تعبيرى بود كه ما از قرآن مجيد دربارهء اصل خلقت انسان ، چه از جهت مادّى و چه از جهت اخلاقى استنتاج نموديم ؛ و عبارتند از : ماء ، ماء مهين ، ماء دافق ، تراب ، طين ، طين لازب ، سلالة من طين ، صلصل كالفخّار ، صلصل من حمإ مسنون ، نطفه ، منىّ يمنى ، نطفة أمشاج ، علق ، عجل ، ضعف ، نفس وحدة . « آب ، آب پست ، آب جهنده ، خاك ، گل ، گل چسبنده ، چكيدهء از گل ، گل خشك همچون سفال ، گل خشك از لجن بدبو ، نطفه ، منىّ ريخته‌شده ، نطفهء مختلط و درهم ، خون بسته شده يا كرم ، شتاب ، سستى ، نفس واحد . » ما دربارهء اين آيات در جلد دوّم از همين دورهء كتاب « نور ملكوت قرآن » در قسمت عظمت قرآن بحث نموديم . اينك فقط دربارهء دو آيه اخير كه يكى نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ باشد ، و ديگرى سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ تا مىرسد به ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ ،

--> ( 1 ) صدر آيه 2 ، از سورهء 76 : الإنسان ( 2 ) آيه 12 ، از سورهء 23 : المؤمنون